Connect Gujarat
ગુજરાત

ગલવાન ઘાટીમાં ચીન સાથે થયેલા સંઘર્ષને એક વર્ષ પૂર્ણ

આર્મી ચિફે બહાદુર સૈનિકોને શ્રદ્ધાંજલિ પાઠવી.

ગલવાન ઘાટીમાં ચીન સાથે થયેલા સંઘર્ષને એક વર્ષ પૂર્ણ
X

ગલવાન ઘાટીમાં ચીન સાથેના સંઘર્ષને આખું વર્ષ વીતી ગયું છે. આ પ્રસંગે લેહમાં યુદ્ધ મેમોરિયલ ખાતે ચીન સામે લડતા સર્વોચ્ચ બલિદાન આપનાર બહાદુર સૈનિકોને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પી હતી. આર્મી ચીફ જનરલ એમ.એમ. નરવણે પણ બહાદુર સૈનિકોને યાદ કર્યા અને કહ્યું કે તેમની બહાદુરી અને પરાક્રમ હંમેશા દેશના હૃદયમાં વળગી રહેશે.

ગયા વર્ષે આ દિવસે એટલે કે 15-16 જૂનની રાત્રે પૂર્વી લદ્દાખની ગલવાન ઘાટીમાં ભારત અને ચીનની સૈન્ય વચ્ચે હિંસક અથડામણ થઈ હતી. આ અથડામણમાં આર્મીના 16 બિહાર યુનિટ (રેજિમેન્ટ)ના કમાન્ડિંગ ઓફિસર કર્નલ સંતોષ બાબુ સહિત કુલ 20 ભારતીય સૈનિકોએ દેશની અખંડિતતા અને સાર્વભૌમત્વ માટે પોતાનો જીવ આપ્યો. ભારતીય સેનાએ પૂર્વી લદ્દાખમાં ચીન વિરુદ્ધ આ ઓપરેશનને 'ઓપરેશન સ્નો લેપર્ડ' નામ આપ્યું હતું. ખાસ વાત એ છે કે આ લડતમાં એક પણ ગોળી ચલાવવામાં આવી નથી. યુદ્ધમાં ઝપાઝપી, લાકડીઓ અને ભાલા વપરાયા હતા. શહાદત મેળવનારા સૈનિકોની યાદમાં ભારતે ગલવાન ઘાટીમાં એક વોર મેમોરિયલ પણ બનાવ્યું.

લેહ સ્થિત 14મી કોર (ફાયર એન્ડ ફ્યુરી કોર્પ્સ)ના ચીફ ઓફ સ્ટાફ, મેજર જનરલ આકાશ કૌશિક, કોરના તમામ સૈનિકો વતી ગલવાનના બળવાનોને ફૂલો અર્પણ કર્યા. આર્મી ચીફ જનરલ નરવણે પોતાના સંદેશમાં કહ્યું હતું કે "લદ્દાખની ગલવાન ઘાટીમાં દેશની અખંડિતતા અને સાર્વભૌમત્વની રક્ષા કરતી વખતે સર્વોચ્ચ બલિદાન આપનાર બહાદુર સૈનિકોને આખી સેના શ્રદ્ધાંજલિ આપે છે. તેમની બહાદુરી હંમેશાં રાષ્ટ્ર માટે યાદગાર બની રહેશે."

ગલવાન ઘાટીના ઝઘડામાં ચીનને પણ ખૂબ નુકસાની વેઠવી પડી હતી. પરંતુ ચીને આ અંગે ક્યારેય ખુલાસો કર્યો નથી. જો કે, લગભગ આઠ મહિના પછી આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં તેના ચાર સૈનિકોને મરણોત્તર બહાદુર ચંદ્રક એનાયત કરાયા, જ્યારે ખબર પડી કે તેના હિંસામાં તેના સૈનિકોને પણ જાનહાની થઈ છે. તેમાંથી એકને 'સદીનો હિરો' એવોર્ડ આપવામાં આવ્યો હતો. એકે કર્નલ-રેન્કના અધિકારીને પણ ગંભીર ઈજાઓ પહોંચી હતી, તેને બહાદુરી ચંદ્રક પણ મળ્યો હતો. જો અમેરિકા અને રશિયાના ગુપ્તચર અને મીડિયા અહેવાલો પર વિશ્વાસ કરવામાં આવે તો, ગલવાન ઘાટીમાં ઓછામાં ઓછા 45 ચીની સૈનિકો માર્યા ગયા. જોકે, ફક્ત 4-5 સૈનિકોને શૌર્ય પદક આપવામાં આવ્યા હતા.

પૂર્વી લદ્દાખને અડીને આવેલા એલએસી પર ભારત અને ચીન વચ્ચેના સંબંધો તંગ બન્યા હતા જ્યારે એપ્રિલ-મે મહિનામાં, ચીનના પીએલએ સૈન્યએ યુદ્ધના બહાને મોટી સંખ્યામાં સૈનિકો, ટાંકી, તોપો અને અન્ય સૈન્ય સાધનો મોકલ્યા હતા. એલ.એ.સી.ની નજીક પોસ્ટ કરીને વિવાદિત વિસ્તારોમાં ઘુસણખોરી કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. ચીને એલએસીના ફિંગર એરિયા, ગોગરા, હોટ સ્પ્રિંગ, કુરાસંગ નાલા અને ડેપ્સસંગ સાદામાં ઘુસણખોરી કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. ઘણી જગ્યાએ ભારત પર પેટ્રોલિંગ પર પ્રતિબંધ હતો. પરંતુ ગલવાન ઘાટીમાં હિંસાને કારણે પરિસ્થિતિ વધુ વણસી હતી.

45 વર્ષ પછી ભારત અને ચીનની સરહદ પર આવું પહેલીવાર હતું જ્યારે લડાઇમાં બંને દેશોના સૈનિકોએ પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો હતો. છેલ્લે 1975માં અરુણાચલ પ્રદેશને અડીને આવેલા એલએસી પર ચીને ભારતીય સૈનિકો પર હુમલો કર્યો હતો.

બંને દેશો વચ્ચે તણાવ ચાલી રહ્યો હતો કે 29-30 ઓગસ્ટની રાત્રે ભારતીય સૈન્યએ 'પ્રિ-એમટીવ પગલાં' લેતા પેંગોંગ-ત્સો તળાવની દક્ષિણમાં 70-80 કિલોમીટર લાંબી કૈલાસ હિલ રેન્જ પર અધિકાર સ્થાપ્યો. ભારતની પ્રતિક્રિયાથી ચીન હલી ગયું. કારણ કે સ્પેંગુર ગેપ, મોલ્ડો ગેરીસન અને ચીનની રેચિન ચરાઈ લેન્ડ (એટલે કે તિબેટ) જેવા ક્ષેત્રો સીધા ભારતીય સેનાની જેડી હેઠળ આવી ગયા હતા. આ દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે પહેલીવાર હવાઈ ફાયરિંગ પણ થયું હતું. 1975 પછી પ્રથમ વખત એલએસી પર ફાયરિંગની ઘટના સામે આવી.

કૈલાસ હિલ રેન્જ પર ભારતીય સૈન્યની કાર્યવાહી બાદ, ચીન વાટાઘાટોના ટેબલ પર નમી ગયું હતું અને આ વર્ષે 24 જાન્યુઆરીએ કોર્પ્સ કમાન્ડર કક્ષાની વાટાઘાટમાં, બંને દેશો પેંગોંગ-ત્સો તળાવને અડીને આવેલા વિસ્તારોમાંથી વિસ્થાપન માટે સંમત થયા હતા. આનો અર્થ એ થયો કે ચીની સેના ફિંગર એરિયા ખાલી કરી એપ્રિલ 2020ની સ્થિતિમાં જશે. તે જ રીતે ભારતીય સૈન્ય પણ કૈલાસ હિલ રેન્જ ખાલી કરશે અને ચૂશુલની નજીક પહોંચશે. પરંતુ પ્રથમ તબક્કાના સફળ ડિસેન્જમેન્ટ પછી ચીનની પીએલએ લશ્કર હવે પીછેહઠ કરવા તૈયાર નથી.

Next Story
Share it