વિકસિત દેશો માટે પડકારરૂપ બનીને ઉભરી રહેલા ભારતે શુક્રવારે (૧૭ જુલાઈ, ૨૦૨૬) હાઇડ્રોજન ટ્રેનોના નવા યુગમાં પ્રવેશ કર્યો. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ હરિયાણાની રાજકીય રાજધાની તરીકે ઓળખાતા જીંદથી દેશની પ્રથમ હાઇડ્રોજન સંચાલિત ટ્રેન – હવા અને પાણીમાં ચાલતી – ને લીલી ઝંડી આપી; આ ટ્રેન જીંદ અને સોનીપત વચ્ચે ચાલશે.
આ બે શહેરો વચ્ચે ૧૫ સ્ટેશન હશે. આ સાથે, ભારત જર્મની, ફ્રાન્સ, ઇટાલી, ચીન અને જાપાન જેવા પસંદગીના દેશોના વિશિષ્ટ ક્લબમાં જોડાયું છે જે હાઇડ્રોજન ટ્રેન ચલાવે છે. જ્યારે આ દેશો સામાન્ય રીતે બે થી ચાર કોચ સાથે હાઇડ્રોજન ટ્રેન ચલાવે છે, ત્યારે ભારતની પ્રથમ હાઇડ્રોજન ટ્રેનમાં ૧૦ કોચ છે, જે એકસાથે ૨,૬૦૦ મુસાફરોને લઈ જવા સક્ષમ છે. આગામી તબક્કામાં, દેશના વિવિધ ભાગોમાં ૩૪ વધુ હાઇડ્રોજન ટ્રેન દોડવાની તૈયારીમાં છે.
હાઇડ્રોજન ટ્રેન સંપૂર્ણપણે ભારતમાં ડિઝાઇન અને વિકસાવવામાં આવી છે અને તે સ્વદેશી ટેકનોલોજી પર આધારિત છે. તે હાઇડ્રોજનમાંથી વીજળી ઉત્પન્ન કરીને કાર્ય કરે છે. ધુમાડાને બદલે, તે ફક્ત પાણીની વરાળ ઉત્સર્જન કરે છે, જેના પરિણામે શૂન્ય કાર્બન ઉત્સર્જન થાય છે. ગ્રીન હાઇડ્રોજનનો ઉપયોગ વીજળી અથવા ડીઝલની જરૂરિયાતને દૂર કરે છે.
3,200 હોર્સપાવરની ક્ષમતા સાથે, આ ‘નમો ભારત’ હાઇડ્રોજન ટ્રેન વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી હાઇડ્રોજન ટ્રેન છે. આ પ્રસંગે, કેન્દ્રીય રેલ્વે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ, હરિયાણાના મુખ્યમંત્રી નાયબ સિંહ સૈની અને રાજ્યપાલ પ્રો. અસીમ કુમાર ઘોષની હાજરીમાં, વડા પ્રધાન મોદીએ હરિયાણાના વિકાસને લગતા આઠ પ્રોજેક્ટ્સનો શિલાન્યાસ અને ઉદ્ઘાટન પણ કર્યું, જેની કિંમત આશરે ₹15,000 કરોડ છે.
