અરવલ્લી ગિરિમાળા વિવાદ પર સુપ્રીમ કોર્ટનું સુઓમોટો સંજ્ઞાન, સોમવારે સુનાવણી

અરવલ્લી ગિરિમાળા મામલે ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં ભારે વિરોધ થઈ રહ્યો છે. એવામાં હવે આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે સુઓમોટો ( સ્વતઃ સંજ્ઞાન ) લઈ સુનાવણી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

અરવલ્લી ગિરિમાળા મામલે ગુજરાત, રાજસ્થાન અને હરિયાણા સહિતના રાજ્યોમાં ચાલી રહેલા ભારે વિરોધ અને વિવાદ વચ્ચે હવે સુપ્રીમ કોર્ટે સ્વતઃ સંજ્ઞાન લેતા મામલાની સુનાવણી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચ સોમવારે આ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દે સુનાવણી કરશે, જેમાં જસ્ટિસ જે.કે. મહેશ્વરી અને જસ્ટિસ ઓગસ્તટિન જ્યોર્જ પણ સામેલ રહેશે. પર્યાવરણ, ખાણકામ અને વિકાસ વચ્ચેના સંતુલન સાથે જોડાયેલા આ કેસ પર દેશભરની નજર ટકી છે, કારણ કે સુપ્રીમ કોર્ટ કેન્દ્ર અને સંબંધિત રાજ્ય સરકારોને નવા અને કડક નિર્દેશો આપી શકે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ગયા મહિને કેન્દ્રીય પર્યાવરણ મંત્રાલયે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ભલામણ કરી હતી કે માત્ર 100 મીટરથી વધુ ઊંચાઈ ધરાવતા પહાડોને જ અરવલ્લી ગિરિમાળાનો ભાગ માનવામાં આવે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ વ્યાખ્યાને માન્યતા આપ્યા બાદ વિવાદ વધુ ઘેરો બન્યો હતો. પર્યાવરણપ્રેમીઓ અને સામાજિક સંગઠનોનું માનવું છે કે આવી વ્યાખ્યા અરવલ્લી જેવા પ્રાચીન પર્વતશ્રેણીના સંરક્ષણને નબળું પાડે છે અને ખાણકામ તથા બાંધકામ માટે રસ્તો ખોલે છે. આ નિર્ણય બાદ ખાસ કરીને રાજસ્થાન અને હરિયાણામાં અરવલ્લીને બચાવવા માટે વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થયા હતા.

વધતા વિરોધ અને જનઆક્રોશને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારે 24 ડિસેમ્બરે એક નવો આદેશ જાહેર કર્યો હતો, જેમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું હતું કે અરવલ્લી વિસ્તારમાં નવા ખાણકામને કોઈપણ પ્રકારની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. તેમ છતાં, આ જાહેરાત પર પણ શંકાઓ વ્યક્ત થઈ રહી છે અને કાર્યાન્વયન અંગે પ્રશ્નો ઊઠી રહ્યા છે. હવે સુપ્રીમ કોર્ટના સુઓમોટો સંજ્ઞાન બાદ આ મામલે સ્પષ્ટતા અને દિશાનિર્દેશ મળવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. આવનારી સુનાવણી દરમિયાન પર્યાવરણ સુરક્ષા, કાનૂની વ્યાખ્યાઓ અને વિકાસની નીતિ અંગે મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા થવાની શક્યતા છે, જે અરવલ્લી ગિરિમાળાના ભવિષ્ય માટે નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે.