ભરૂચની ઐતિહાસિક જામા મસ્જિદને લઈને ચાલી રહેલો વિવાદ હવે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પહોંચ્યો છે. આ સ્થળ પ્રાચીન જૈન મંદિર હોવાનો દાવો કરતી અરજીના મામલે હાઈકોર્ટે સંબંધિત પક્ષકારોને નોટિસ પાઠવી પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવા જણાવ્યું છે. આ મામલે ભારતીય પુરાતત્ત્વ સર્વેક્ષણ (ASI), જામા મસ્જિદ ટ્રસ્ટ, ભરૂચ જિલ્લા કલેક્ટર અને રાજ્ય સરકાર સહિતના પક્ષકારોની ભૂમિકા મહત્ત્વપૂર્ણ બની છે.
જામા મસ્જિદની ઐતિહાસિક ઓળખને લઈને પાંચ અરજદારો દ્વારા ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં અરજી કરવામાં આવી છે. અરજદારોનો દાવો છે કે હાલ જામા મસ્જિદ તરીકે ઓળખાતું અને ASIના રેકોર્ડમાં નોંધાયેલું સ્થળ અગાઉ જૈન ધાર્મિક સ્થળ હતું. તેને ‘અશ્વબોધ તીર્થ’ અને ‘શકુનિકા વિહાર’ તરીકે ઓળખાવવાની માગ પણ કરવામાં આવી છે.અરજદારોએ સ્થળની ધાર્મિક ઓળખ અંગેના પોતાના દાવાના સમર્થનમાં ઐતિહાસિક સંદર્ભો અને અન્ય સામગ્રી રજૂ કરી હોવાનો અહેવાલોમાં ઉલ્લેખ છે.
અરજદારોએ જામા મસ્જિદના પરિસરમાં જૈન ધર્મના 19મા તીર્થંકર ભગવાન મલ્લિનાથની મૂર્તિ હોવાનો દાવો કરીને તેના સંરક્ષણની માગ કરી છે. મૂર્તિ અને ઐતિહાસિક સ્થાપત્યને નુકસાન થવાની આશંકા વ્યક્ત કરીને તાત્કાલિક સુરક્ષાત્મક પગલાં લેવા પણ કોર્ટ સમક્ષ રજૂઆત કરવામાં આવી છે.
અરજદારો દ્વારા સ્થળે પૂજા કરવાની મંજૂરી અને સ્થળની હાલની ઓળખમાં ફેરફાર સહિતની રાહતો માગવામાં આવી છે. જોકે, આ તમામ બાબતો અરજદારોની માગ અને દાવા છે; તેના પર અંતિમ ન્યાયિક નિર્ણય આવવાનો બાકી છે.26 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ વિવાદમાં સંબંધિત પક્ષકારોને નોટિસ પાઠવી તેમનો પક્ષ રજૂ કરવા જણાવાયું છે. હવે આ મામલે પક્ષકારોના જવાબ અને કોર્ટની આગામી કાર્યવાહી પર નજર રહેશે.
