માતાજીના નવલા નોરતાનો આજે ચોથો દિવસ છે, ત્યારે આ દિવસની ભક્તો આતુરતાથી રાહ જોતા હોય છે. ભક્તો માતાજીની આરાધનામાં આ નવલા નોરતા દરમિયાન ભક્તિમાં લીન બને છે. માઁ જગત જનની જગદંબાના અલગ અલગ સ્વરૂપ પરચા સાથેના છે, અને તેની પાછળ કાઈંકને કાઈંક શક્તિ અને ભક્તોની માઁ પ્રત્યેની આસ્થા જોડાયેલી છે.
આજે માતાજીનું ચોથું નોરતું છે. નવરાત્રીના ચોથા દિવસે કુષ્માંડાના સ્વરૂપની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ દિવસે સાધકનું મન ‘અનાહત‘ ચક્રમાં સ્થિર હોય છે. નવરાત્રીના ચોથા દિવસે કુષ્માંડાના રૂપમાં દેવીની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ દેવીને કુષ્માંડા નામ આપવામાં આવ્યું છે. કારણ કે, માઁ તેના ધીમાં, હળવા હાસ્ય દ્વારા બીજ એટલે કે, બ્રહ્માંડનું સર્જન કરે છે, જ્યારે સૃષ્ટિ ન હતી, ત્યારે ચારે બાજુ અંધકાર હતો, ત્યારે માઁ આદિશક્તિ દેવીએ પોતાના દિવ્ય રમૂજથી સૃષ્ટિની રચના કરી હતી. તેથી જ તેને બ્રહ્માંડનું મૂળ સ્વરૂપ અથવા આદિશક્તિ કહેવામાં આવે છે.
આ સ્વરૂપમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે દેવીને 8 હાથ છે, તેથી તેને અષ્ટભુજા કહેવામાં આવે છે. તેમના 7 હાથમાં અનુક્રમે કમંડલ, ધનુષ્ય, બાણ, કમળનું ફૂલ, અમૃત ભરેલ ઘડા, ચક્ર અને ગદા છે. આઠમા હાથમાં જાપની માળા છે, જે તમામ સિદ્ધિઓ અને સંપત્તિ આપે છે. આ દેવીનું વાહન સિંહ છે, અને તેને કુંભારનું બલિદાન ગમે છે. સંસ્કૃતમાં કુમ્હાડાને કુષ્માંડા કહેવામાં આવે છે, તેથી આ દેવી કુષ્માંડા છે.
આ દેવી સૂર્યમંડળની અંદર વિશ્વમાં નિવાસ કરે છે. સૂર્યલોકમાં રહેવાની શક્તિ ફક્ત તેમની પાસે છે. તેથી જ તેમના શરીરની ઉર્જા અને તેજ સૂર્યની જેમ તેજસ્વી છે. તમામ દસ દિશાઓ તેમના પ્રકાશથી પ્રકાશિત છે. તેમનો મહિમા બ્રહ્માંડના તમામ પદાર્થો અને જીવોમાં વિદ્યમાન છે.
માતા જગત જનની જગદંબાના નવરાત્રીના ચોથા દિવસે નિઃશંક અને શુદ્ધ મનથી પૂજા કરવી જોઈએ. તેનાથી ભક્તના રોગો અને દુ:ખનો નાશ થાય છે, અને તેને આયુષ્ય, કીર્તિ, શક્તિ અને સ્વાસ્થ્ય મળે છે. આ દેવી બહુ ઓછી સેવા અને ભક્તિથી પ્રસન્ન થાય છે, અને આશીર્વાદ આપે છે. જે સાચા હૃદયથી પૂજા કરે છે. તે પરમ પદને સરળતાથી પ્રાપ્ત કરી લે છે.
વિધિ પ્રમાણે પૂજા કરવાથી ભક્ત થોડા જ સમયમાં કૃપાની સૂક્ષ્મ અનુભૂતિનો અનુભવ કરવા લાગે છે. માઁ ભગવતી વ્યક્તિને રોગોથી મુક્ત કરે છે, અને તેને સુખ, સમૃદ્ધિ અને પ્રગતિ આપે છે. આખરે ભક્તોએ હંમેશા આ દેવીની પૂજા કરવા માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ.
सुरासम्पूर्णकलशं रुधिराप्लुतमेव च।
दधाना हस्तपद्माभ्यां कूष्माण्डा शुभदाऽस्तु मे॥
આ નવલા નોરતાના ચોથા દિવસે આ મંત્રનો જાપ પણ કરવામાં આવે છે, અને માતાજીની વિષેશ પુજા-અર્ચના કરવાથી સૌકોઈનું જીવન ધન્ય બને છે.
