આજના સમયમાં હાઈ બ્લડ પ્રેશર (હાયપરટેન્શન) એક સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. પહેલાના સમયમાં આ બીમારી મોટી ઉંમરના લોકોમાં જોવા મળતી હતી, પરંતુ હવે બદલાતી લાઈફસ્ટાઈલના કારણે 20 થી 30 વર્ષના યુવાનો પણ ખૂબ જ ઝડપથી આ ગંભીર સમસ્યાનો શિકાર બની રહ્યા છે. સાયલન્ટ કિલર ગણાતી આ બીમારી હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોક જેવી જીવલેણ સ્થિતિઓનું કારણ બની શકે છે.

નિષ્ણાતોના મતે યુવાનોમાં હાઈ બ્લડ પ્રેશર વધવા પાછળ નીચે મુજબના 5 મુખ્ય કારણો જવાબદાર છે:

1. ખરાબ ખાનપાન અને જંક ફૂડ (Poor Diet)

આજના યુવાનોમાં પ્રોસેસ્ડ ફૂડ, જંક ફૂડ, પિઝા, બર્ગર અને પેકેજ્ડ ફૂડ ખાવાનો ક્રેઝ ઘણો વધી ગયો છે. આ પ્રકારના ખોરાકમાં સોડિયમ (મીઠું) અને અનહેલ્ધી ફેટ્સનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોય છે, જે સીધી રીતે બ્લડ પ્રેશરને વધારે છે. પોષક તત્વોથી ભરપૂર અને સંતુલિત આહારના અભાવે આ સમસ્યા નાની ઉંમરે જ શરીરને ઘેરી લે છે.

2. માનસિક તણાવ અને સ્ટ્રેસ (Chronic Stress)

કરિયરની ચિંતા, ઓફિસનું કામ, ટાર્ગેટ પૂરા કરવાનું પ્રેશર અને પર્સનલ લાઈફની સમસ્યાઓના કારણે આજની જનરેશન ભારે માનસિક તણાવમાંથી પસાર થઈ રહી છે. જ્યારે શરીર સતત સ્ટ્રેસમાં રહે છે, ત્યારે બ્લડ પ્રેશરનું સ્તર આપોઆપ વધી જાય છે. તણાવને મેનેજ ન કરવો તે હાઈ બીપીનું મોટું કારણ છે.

3. બેઠાડુ જીવનશૈલી (Sedentary Lifestyle)

ડિજિટલ યુગમાં કલાકો સુધી લેપટોપ કે કમ્પ્યુટર સામે બેસીને કામ કરવું અને શારીરિક પ્રવૃત્તિઓ (ફિઝિકલ એક્ટિવિટી) નહિવત થઈ જવી એ પણ એક મુખ્ય કારણ છે. કસરત, વોકિંગ કે યોગા ન કરવાથી શરીરમાં મેટાબોલિઝમ ધીમું પડે છે અને સ્થૂળતા (ઓબેસિટી) વધે છે, જે આગળ જતાં બ્લડ પ્રેશર વધારે છે.

4. અપૂરતી ઊંઘ (Lack of Sleep)

મોડી રાત સુધી મોબાઈલનો ઉપયોગ કરવો, વેબ સીરિઝ જોવી કે નાઈટ શિફ્ટમાં કામ કરવાના કારણે યુવાનોની સ્લીપ સાયકલ (ઊંઘનું ચક્ર) બગડી ગઈ છે. પૂરતી અને ગાઢ ઊંઘ ન મળવાને કારણે શરીર હોર્મોન્સને યોગ્ય રીતે બેલેન્સ કરી શકતું નથી, જેના લીધે બ્લડ પ્રેશર અનિયંત્રિત થઈ જાય છે.

5. ધૂમ્રપાન અને દારૂનું સેવન (Smoking and Alcohol)

યુવાનોમાં આલ્કોહોલ (દારૂ) અને સ્મોકિંગ (ધૂમ્રપાન) નું ચલણ ખૂબ જ ઝડપથી વધ્યું છે. સિગારેટમાં રહેલું નિકોટિન લોહીની ધમનીઓને સાંકડી કરે છે, જેનાથી હૃદયને લોહી પમ્પ કરવા માટે વધુ મહેનત કરવી પડે છે અને બ્ડ પ્રેશર હાઈ થઈ જાય છે.

બચવાના ઉપાયો: યુવાનોએ હાઈ બ્લડ પ્રેશરથી બચવા માટે રોજિંદા આહારમાં મીઠાનું પ્રમાણ ઘટાડવું જોઈએ, નિયમિત વ્યાયામ કરવો જોઈએ, ૭-૮ કલાકની પૂરતી ઊંઘ લેવી જોઈએ અને સ્ટ્રેસ મેનેજમેન્ટ માટે મેડિટેશનનો સહારો લેવો જોઈએ.