ઉનાળાની તીવ્ર ગરમી અને તડકા દરમિયાન, જ્યારે શરીરનું આંતરિક તાપમાન વધવા લાગે છે, ત્યારે કુદરત આપણને અસંખ્ય ભેટો આપે છે જે શરીરને અંદરથી ઠંડુ રાખવામાં મદદ કરે છે. આવું જ એક ખાસ ફળ ‘કોકમ’ છે.મુખ્યત્વે ભારતના પશ્ચિમી દરિયાકાંઠાના પ્રદેશોમાં જોવા મળતું, આ ઘેરા લાલ ફળ ફક્ત તેના મીઠા-ખાટા સ્વાદ માટે જ પ્રખ્યાત નથી, પરંતુ આયુર્વેદમાં તેના ઔષધીય ગુણધર્મો માટે પણ ખૂબ પ્રશંસા પામે છે. ચાલો ઉનાળાની ઋતુમાં કોકમનું શરબત પીવાના ફાયદાઓ, તેમજ તેને ઘરે બનાવવાની સરળ રેસીપી વિશે જાણીએ.

કોકમનું શરબત

હીટસ્ટ્રોક અને ડિહાઇડ્રેશન સામે રક્ષણ : કોકમ કુદરતી રીતે ઠંડક આપનાર સ્વભાવ ધરાવે છે. ઉનાળા દરમિયાન તેનું સેવન કરવાથી શરીરના તાપમાનને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળે છે અને હીટસ્ટ્રોકનું જોખમ ઓછું થાય છે. ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સને સંતુલિત કરીને, તે ડિહાઇડ્રેશન અટકાવે છે અને ખાતરી કરે છે કે શરીર પૂરતું પ્રવાહી સ્તર જાળવી રાખે છે.

પાચનતંત્ર માટે રામબાણ : જો તમે એસિડિટી, પેટમાં બળતરા અથવા અપચોથી પીડાતા હોવ, તો કોકમ શરબત ખૂબ જ ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે. આ તાજગી આપતું પીણું પાચન કાર્યમાં સુધારો કરે છે અને પેટમાં વધારાની ગરમીને શાંત કરે છે.

ત્વચા માટે ફાયદાકારક : એન્ટીઑકિસડન્ટોથી ભરપૂર હોવાથી, આ શરબત મુક્ત રેડિકલ સામે લડે છે અને ત્વચાને કુદરતી ચમક આપે છે.

કોકમ શરબત બનાવવાની રેસીપી

ઘટકો :

  • સૂકા કોકમ: 1 કપ

  • ખાંડ અથવા ગોળ: 1.5 કપ

  • શેકેલું જીરું પાવડર: 1 ચમચી

  • કાળું મીઠું: ½ ચમચી

  • નિયમિત મીઠું: સ્વાદ મુજબ

  • લચી પાવડર: ½ ચમચી

  • પાણી: જરૂર મુજબ

તૈયારી કરવાની રીત :

સૌપ્રથમ, સૂકા કોકમને સારી રીતે ધોઈ લો. હવે, તેને 2 કપ ગરમ પાણીમાં ઓછામાં ઓછા 2-3 કલાક માટે પલાળી રાખો જેથી તે સંપૂર્ણપણે નરમ થઈ જાય.

કોકમ સંપૂર્ણપણે નરમ થઈ જાય પછી, તેને તે જ પાણીમાં હાથથી મસળી લો, અને પછી મિશ્રણને બારીક ચાળણીથી ગાળી લો. આ છંટકાવ કરેલા રસને બાજુ પર રાખો. હવે, એક વાસણ લો, તેમાં ખાંડ (અથવા ગોળ) અને થોડું પાણી ઉમેરો, અને તેને ધીમા તાપે ગરમ કરો. એકવાર ખાંડ સંપૂર્ણપણે ઓગળી જાય અને ચાસણી થોડી ઘટ્ટ થવા લાગે, પછી કોકમનો રસ ઉમેરો.

આગળ, આ મિશ્રણમાં કાળું મીઠું, નિયમિત મીઠું, શેકેલું જીરું પાવડર અને એલચી પાવડર ઉમેરો. તેને 5-7 મિનિટ સુધી ઉકળવા દો જ્યાં સુધી તે જાડા ચાસણીની સુસંગતતા પ્રાપ્ત ન કરે.

ગરમી બંધ કરો અને ચાસણીને સંપૂર્ણપણે ઠંડુ થવા દો. ઠંડુ થયા પછી, તેને કાચની બોટલમાં રેડો અને રેફ્રિજરેટરમાં સ્ટોર કરો. આ ચાસણી 1-2 મહિના સુધી તાજી રહે છે.

કેવી રીતે પીરસવું

જ્યારે પણ તમે પીણું માણવા માંગતા હો, ત્યારે કોકમ ચાસણીના 2-3 ચમચી ગ્લાસમાં રેડો, અને તેના ઉપર ઠંડુ પાણી અને થોડા બરફના ટુકડા નાખો. તાજા ફુદીનાના પાનથી સજાવો અને ઠંડુ કરીને પીરસો.