મંગલ પ્રતિક “સ્વસ્તિક “ વિશે જાણવા જેવુ, ઇશ્વરે વિશ્વનું નિર્માણ કર્યું એવો સ્વસ્તિકનો મૂળ ભાવાર્થ છે.

દરેક શુભ પ્રસંગે“સ્વસ્તિક “ બનાવવામાં આવે છે.  સ્વસ્તિક એ ભારતીય સંસ્કૃતિનું એક મંગલ પ્રતિક છે.  સ્વસ્તિ શબ્દ ‘સુ +અસ’ ધાતુમાંથી બનેલો છે.

New Update
swastik

દરેક શુભ પ્રસંગે“સ્વસ્તિક “ બનાવવામાં આવે છે.  સ્વસ્તિક એ ભારતીય સંસ્કૃતિનું એક મંગલ પ્રતિક છે.  સ્વસ્તિ શબ્દ ‘સુ +અસ’ ધાતુમાંથી બનેલો છે. ‘સુ’ એટલે સારો. કલ્યાણમય, મંગલ અને અસ, એટલે સત્તા, અસસ્તિત્વ. સ્વસ્તિ એટલે કલ્યાણની સત્તા, માંગલ્યનું અસ્તિત્વ અને એનું પ્રતીક એટલે સ્વસ્તિક.

સ્વસ્તિક પાછળની વૈદિક ધારણા:

સ્વસ્તિકમાં મૂળ ધાતુ સુ+ અસ્ છે. સુ એટલે સારૂં, માંગલિક, કલ્યાણકારી અને અસ્ર એટલે હોય. અસ્તિત્વ, સત્તા વિગેરે. સ્વસ્તિક એટલે કલ્યાણની સ્થાપનાની મંગલમય ભાવનાનું પ્રતિક. સ્વસ્તિક અતિ પ્રાચીન માનવો દ્વારા નિમાર્ણ કરેલું સર્વપ્રથમ ધર્મ પ્રતીક છે. એક સીધી રેખા અને એના પર એટલી જ બીજી લાંબી કોણિય રેખા સ્વસ્તિકના મૂળની આકૃતિ હતી. સીધી રેખા જયોતિલિંગનું સૂચન કરે છે. જયોતિલિંગ વિશ્વની ઉત્પત્તિનું મૂળ કારણ છે. ત્રાંસી રેખા વિશ્વનો વિસ્તાર કરે છે.

સમાજનું ઘરનું કલ્યાણ થાય, મંગળ થાય. સુખ અને સ્વાસ્થ્ય જળવાઈ રહે તે માટે સેંકડો ઋષિઓએ સમાજનું માંગલ્ય થાય તે માટે તેમણે તેજસ્વી વિચાર પરંપરા નિર્માણ કરી. આવા માંગલિક જીવનનો ભાવ વ્યકત કરવા તેમણે પ્રતિક આપ્યું એ પ્રતિક એટલે સાથિયો અથવા સ્વસ્તિક. તેથી આપણે ત્યાં એવો એકેય માંગલિક પ્રસંગ લગ્ન હોય કે શારદાપૂજન- લક્ષ્મીપૂજન હોય. નવજાત શિશુનો છઠ્ઠીનો દિવસ હોય કે ઉંબરા પૂજન હોય. બધે કુમકુમના સ્વસ્તિક કે સાથિયો દોરવામાં આવે છે. આ મંગળભાવની નિશાની છે. ઇશ્વરે વિશ્વનું નિર્માણ કર્યું એવો સ્વસ્તિકનો મૂળ ભાવાર્થ છે. સ્વસ્તિકની ચાર ભૂજાઓ એટલે કે ભગવાન વિષ્ણુના ચાર હાથ. ફકત ભારતમાં જ નહીં પરંતુ વિશ્વના ઘણા દેશોમાં પ્રાચીનકાળથી સ્વસ્તિકનું મહત્ત્વ પ્રસ્થાપિત થયું છે. જૈન ધર્મ અને બૌદ્ધ ધર્મમાં પણ સ્વસ્તિકને પૂજન માન્યું છે. સ્વસ્તિક શાંતિ, સમૃદ્ધિ તેમજ માંગલિકનું પ્રતીક છે.

Latest Stories