સમાન આહાર, છતાં ઓછા પરિણામો? સ્ત્રીઓ માટે પુરુષો કરતાં વજન ઘટાડવું કેમ વધુ મુશ્કેલ છે?

તમે જોયું હશે કે સમાન આહાર અને કસરત હોવા છતાં, પુરુષો ઘણીવાર સરળતાથી વજન ઘટાડે છે, જ્યારે સ્ત્રીઓને વધુ મહેનત કરવી પડે છે. આ પરિસ્થિતિ સ્ત્રીઓ માટે નિરાશાજનક હોઈ શકે છે, પરંતુ નિષ્ણાતો તેનો દોષ સ્ત્રીઓના જીવવિજ્ઞાન પર મૂકે છે. ખરેખર, પુરુષો અને સ્ત્રીઓના જીવવિજ્ઞાનમાં તફાવત છે, જેના કારણે સ્ત્રીઓને વજન ઘટાડવા માટે વધુ મહેનત કરવી પડે છે. ચાલો જાણીએ કે આવું શા માટે થાય છે.

શરીરનું બંધારણ

પુરુષો અને સ્ત્રીઓના શરીરની રચના અલગ અલગ હોય છે. સ્ત્રીઓમાં સામાન્ય રીતે વધુ ચરબી અને ઓછા સ્નાયુઓ હોય છે. આપણું ચયાપચય મોટાભાગે આપણા સ્નાયુ સમૂહ પર આધાર રાખે છે. સ્નાયુઓના અભાવને કારણે, સ્ત્રીઓનો મૂળભૂત ચયાપચય દર ઓછો હોય છે, જેનો અર્થ છે કે તેમના શરીર પુરુષો કરતાં આરામ કરતી વખતે ઓછી કેલરી બર્ન કરે છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે સ્ત્રીઓમાં ચરબીનું પ્રમાણ વધુ હોય છે તે ઉત્ક્રાંતિનો એક ભાગ છે. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન શરીર માટે આ વધારાની ચરબી મહત્વપૂર્ણ સાબિત થાય છે. વધુમાં, પુરુષો અને સ્ત્રીઓના હાડકાની રચના અલગ અલગ હોય છે, અને ચરબી તેમના શરીરમાં અલગ અલગ જગ્યાએ સંગ્રહિત થાય છે. સ્ત્રીઓમાં ચરબી તેમના શરીરમાં વધુ વ્યાપકપણે ફેલાયેલી હોય છે, તેથી તેમના દેખાવમાં દૃશ્યમાન ફેરફાર જોવા માટે તેમને ઘણીવાર વધુ વજન ઘટાડવાની જરૂર પડે છે.

ગર્ભાવસ્થા

સ્ત્રીઓ તેમના જીવનના વિવિધ તબક્કામાં હોર્મોનલ ફેરફારો અનુભવે છે. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન વજન અને શરીરની ચરબી વધવી સ્વાભાવિક છે, જે બાળજન્મ પછી પણ ચાલુ રહી શકે છે. નવા માતાપિતા માટે પૂરતી ઊંઘ અને કસરત માટે સમય કાઢવો મુશ્કેલ છે, જે વજન ઘટાડવા માટે જરૂરી છે. જોકે, સ્તનપાન કેલરી બર્ન કરે છે, જે વજન ઘટાડવામાં ફાળો આપી શકે છે.

આ પછી મેનોપોઝ આવે છે. આ સમય દરમિયાન, હોર્મોનલ અસંતુલન અને ધીમા ચયાપચયથી વજનમાં વધારો થઈ શકે છે, ખાસ કરીને પેટના વિસ્તારમાં. ઉંમર સાથે સ્નાયુ સમૂહમાં ઘટાડો થવાથી અગાઉનું વજન જાળવી રાખવું પણ મુશ્કેલ બને છે.

હોર્મોનલ અસંતુલન

સ્ત્રીઓમાં હોર્મોનલ અસંતુલન એક સામાન્ય સમસ્યા છે. PCOS જેવી સ્થિતિઓ લગભગ 5% થી 10% સ્ત્રીઓને અસર કરે છે, જેના કારણે વજન ઘટાડવું ખૂબ મુશ્કેલ બને છે અને માસિક અનિયમિતતાનું કારણ બને છે. વધુમાં, કુશિંગ સિન્ડ્રોમ, હાશિમોટો રોગ અને હાઇપોથાઇરોડિઝમ જેવી સ્થિતિઓ પણ સ્ત્રીઓમાં વધુ સામાન્ય છે, જેના કારણે હોર્મોનલ અસંતુલન થાય છે જે વજનમાં વધારો કરી શકે છે.